Саволлар ва жавоблар

Муомалотлар

Мен гуруч бозорда ишлайман. Гуруч сотаман. Тоғоранинг ичига нукус қуюб, устига взрос сепиб визрос деб сотаман. Лекин оши бир хил бўлади. Нархи ҳам арзон. Растадагилар ҳам худди шундай қилиб сотади. Кейин сифат учун бўяйман. Шуни хукми қандай? Жавоб учун катта раҳмат!

755
 
 

Ассалому алайкум, ҳурматли устоз. Аввало, қимматли вақтини аямай, биз каби ожиз бандаларга дин соҳасида тўғри йўл кўрсатувчи инсонлар борлиги учун Аллоҳга беадад ҳамду санолар айтаман. Сизга бир савол билан мурожаат қилмоқчи эдим: бугун телевизорда таъмагир шифокорлар ҳақидаги кўрсатувни кўра туриб, пора олиш, ҳаром луқма ҳақида ўйлаб қолдим. Эртага Ҳақ таолога рўбарў бўладиган кундан ташвишга тушиб қолдим. Мен университетда ишлайман. Бизда битирувчи курс талабалари диплом ҳимояси учун битирув малакавий иш ёзишлари керак бўлади, лекин аксар ҳолатда бу ишни домлалар талабаларга пулга ёзиб беришади. Айрим талабалар диплом ишини ўзлари ёзадилар. Менга бириктирилган талабаларни аввал бошда чақириб, диплом мавзуларини бериб, уларга ишни қандай қилишни, қандай ёзишни тушунтираман. Лекин кўп ҳолатларда талабалар домла, ўзингиз ёзиб беринг дейишади. Шунда уларга диплом иши ёзиб бераман ва ёзиб берганим учун бунча берасизлар деб ўзим айтаман. Лекин шуниси ҳам борки, ушбу талабалар билан ишлашим учун давлат менга ҳақ тўлайди. Биринчи саволим шундан иборат: мана шу ўзимга бириктирилган талабаларга уларнинг илтимосидан кейин диплом иши ёзиб бериб олган пулимнинг ҳукми қандай? Иккинчи саволим: мен кўпинча бошқа домлаларга бириктирилган талабаларга диплом иши, магистрларга диссертатсия, ўқитувчиларга мақола ёзиб бераман ва албатта бу ҳолатда хизмат нархимни қатъий белгилаб олганман. Устоз, айтинг-чи, мен шу ҳолатда топаётган пулимнинг ҳукми қандай? Устоз, тўғриси бу нарсаларни сўраганимдан жуда андиша қилмоқдаман, чунки мен порахўр деган ном олишдан, натижада гуноҳкор бўлиб қолишдан қўрқаман. Шу ўринда яна шуни ҳам айтмоқчиманки, дарс жараёни учун, талабаларни баҳолаш учун талабадан ҳеч қачон бирор нарса талаб қилмаганман ва буни ҳеч қачон қилмайман, иншааллоҳ.

1698
 
 

Ҳурматли Одилхон кори ака! Хайрия ҳақида саволим бор эди. Хуллас ойлик маошимнинг қанча қисмини хайрия қилишимни тавсия қиласиз ва уни кимларга берганим афзал? Ойлигимни катта қисмини ота онамга рўзғор қилишлари учун бераман. Ундан ташқари онамга ўша ажратилган ҳайрия пулимни берсам бўладими?

2048
 
 

Ассалому алайкум Одилхон қори ака! Сиздан бир саволга жавоб олмоқчиман. Бир ишлаб чиқариш қилган эдим. Моддий тарафдан қийналиб қолдим. Вазиятни ўнглаш учун уйимни бир кишига сотиб, кейин ундан ойма-ой пул бериб қайтариб сотиб олсам рибо бўлиб қолмайдими? У одам ҳам фойдасини қўяди. Ҳар- хил ҳолат бўлиб, пул чўзилиб қолса қўшиб берасан деган келишув йўқ.

3369
 
 

Ассалому алайкум. Саволим бор эди. Фақат аниқ жавоб беринг! Боиси жавобингизга кўра иш тутаман! Бир инсон билан анчадан бери ишлайман. У инсон менинг устозим. Улар номозхон ва тақводор инсон. Устозимми фотиҳасини оганман. Биз бирга кўп буюртмаларни оламиз. Келишувимиз 50/50. Бироқ улар буюртмани бажаришда умуман иштирок этмайди. Ҳамма ишни ўзим бажараман. Мисол учун 10 миллионлик буюртма олсак 5 миллион менга 5 миллион уларга. Бу ишнинг ҳукми қандай? Яна бир савол: бир буюртма олган эдик. Буюртмани бажардим. Бироқ менга улушимни бериш нияти йўқ ёки бермасдан, алдамоқда. Мен бу ҳола қандай йўл тутай? Маслаҳат беринг, илтимос!

933