Саволлар ва жавоблар

 

Мавзу:

Хизр бува тирикми? 03.05.2017

Савол:

 Ассалому алайкум, қори ака! Умрингизга Аллоҳ барака берсин. Саволим бор эди: Хизир бува деган одам бор эмиш. Ҳамма одамнинг кўзига кўринмас экан, агар кўриниб қолса, бош бармоғини ушлаган одамнинг тилаги ижобат бўлармиш. Шу ҳақида нима дейсиз?

Жавоб:

   Ва алайкум асассалом. Баъзи уламолар Хизрни пайғамбар, деб билишса, бошқалар уни Аллоҳ тарафидан илми ладуний берилган солиҳ бандалардан бири, дейишган.

  Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилади: “У “Хизр” деб номланганига сабаб шуки, агар оқ (қуруқ) ерда ўтирса, кўк рангга айланарди (ўша ерда ўсимлик ўсарди, дейилмоқчи)” (Бухорий ривояти).

  Муҳаққиқ уламолар, жумладан, имом Бухорий, Ибн Қаййим ва бошқалар фикрича, Хизр ўзга инсонлар каби вафот этган. Бошқалар Хизр тирик экани, охири замонда вафот этишини айтишган. Ибн Қаййим айтади: “Хизрнинг тирик экани айтилган ҳадисларнинг барчаси ёлғондир. Бу борада биронта ҳам саҳиҳ ҳадис йўқ. Бу масалани ҳадис уламолари тўлиқ баён қилишган. Агар истасанг, уларнинг қавлларига мурожаат қил” (“Тафсиру Ибн Касир”, 5-жуз, 171-бет, “Тафсирул Алусий”, 15-жуз, 319-бет, “Азвоул баён”, 4-жуз, 157-бет).

  Хуллас, Хизр алайҳиссалом вафот этгани ҳақида қавллар кучли, ишончлидир. У тирик, одамлар тилагини бажо келтиради, учрашганда бош бармоғини ушлаб олиш керак каби гаплар асоссиздир. Уларга ишончли далил топилмайди. Валлоҳу аълам!