Мусулмон табиблари семизлик ҳақида нима дейди?
16.4.2017 1932

Семириш – янги касаллик. У билан қадимда ҳеч ким касалланмаган ва у билан тиббиёт мутахассислари қизиқишган. Семизлик ҳақида 1620 йилларда Томас Веннер иш олиб боргани маълум холос.

 

Ўрта аср Европасида юнон-рум даври тиббиёти тугаётган пайтда бу соҳада Уйғониш даврига қадар ривожланиш кўзга ташланмади. Бу пайтда эса шарқда исломнинг кенг ёйилиши билан тиббиёт ривожланиш босқичига киради.

 

Жумладан, Муҳаммад ибн Закариё Ал-Розий ўзининг “Тиббиёт қомуси” китобида семизлик ҳақида ўз қарашларини ёзади. Олим ўзидан аввал ўтган Гиппократ, Руфус, Гален, Орибаскус каби тиббиёт билимдонларининг бу борадаги фикрларини таҳлил қилади. Ва улардан фарқли жиҳатларни қайд этади. Семиришга қарши курашиш борасида ҳам ўзгача фикр билдиради.

 

Масалан, Жолинус(Гален)нинг фикрича, ментал фаоллик инсоннинг семириб кетишининг олдини олади. Ар-Розий эса семиришга қарши курашда ўз даволаш методини яратди. Яъни семиришга қарши турли дорилар, парҳез, жисмоний машқлар, массаж, сув билан муолажа қилиш(гидротерапия) ва турмуш тарзини ўзгартириш сингари услубларни қўллайди.

 

Абу Али ибн Сино(980–1037) “Тиб қонунлари” китобида бу ҳақида алоҳида тўхталиб ўтган. Ибн Ҳубал ал-Бағдодий (1121–1213) ҳам семириш касаллиги ҳақида қизиққани маълум. Улар семиришга қарши курашда оч қоринга оғир жисмоний машқларни тавсия қилишган.

 

Ибн ал-Нафис (1207–1288) ўзининг «Ал Мужаз Фит-Тибб» асарида семизликнинг юрак-қон томир ва респиратор касалликлари билан боғлиқ томонлари ҳақида ёзади:

 

«Семириш – бу инсон организмнинг сиқилиши, эркин ҳаракатларининг чекланиши ва нафас олишининг қийинлашиши. Семиз одамларда қон томирларининг ёрилиши оқибатида вафот этиши ҳавфи юқори бўлади. Яъни мия ёки юракдаги қон томирларининг ёрилиши кутилмаган ўлимга олиб боради. Улар нафас сиқиши ва юрак ўйноғидан азият чекишади».

 

Бундан ташқари, Ибн ал-Нафис семизлик алоҳида тури – туғма семизликни аниқлади. Бу ҳақида “Субфертиль одамларнинг томири юпқа бўлади, улар овқатсиз узоқ чидай олишмайди”, деб ёзган эди.

 

Муслим Мирзажонов тайёрлади

Кун ояти

(Эй Муҳаммад,) ўз жонларига зулм қилган бандаларимга айтинг: Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлмангиз! Албатта, Аллоҳ барча гуноҳларни мағфират қилур. …

Китоблар
Энг кўп ўқилган мақолалар
Истихора дуоси

Истихора сўзи луғатда яхшилик сўраш маъносини билдиради. Шаръий истилоҳда, банданинг намоз ўқиш ёки дуо қилиш билан Ал…

8.112015 35911
Энг кўп ўқилган савол-жавоблар
Илон гўштини ейиш, ёғидан фойдаланиш мумкинми? 01.04.2018

Ассалому алайкум, Устоз. Сизга бир саволим бор эди: илон гўштини истеъмол қилса бўладими? Сочга илон ёғини суртиш ҳукми қандай? Шу ҳақида маълумот берсангиз.

1127
  • Машина айбини беркитиб сотса бўладими? 09.03.2018

    Ассалому алайкум, Одилхон қори ака. Машина бозоридаги машинафурушларни машина пробегини камайтириб айлантириши, молининг айбини айтмасдан сотиб, урилган машинани тоза деб ёлғон гапириб қасам ичиши тўғрисида айтиб ўтсангиз. Раҳмат.

    1215
  • Ғайридинлар кашф қилган спорт турлари билан шуғулланса бўладими? 21.01.2018

    Ассалом алайкум. Бир масала юзасидан саволим бор эди: мен бир спорт тури билан шуғулланяпман. У мусулмон бўлмаган инсон томонидан кашф қилинган. Гап шундаки, бир ҳадисни эшитгандим, Пайғамбаримиз алайҳиссалом бирор-бир инсон қайсидир бир қавм амалини бажарса, бас у ўша қавмдандир,деган эканлар. Бундан чиқадики, мусулмон бўлмаган кишилар амалини қилиш ножоизми? Ёки эътиқоднинг мустаҳкамлиги кифоями? Шу ҳолатга имкон қадар изоҳ беринг, илтимос. Олдиндан раҳмат!

    3806
  • Бегона қизларга гап отиш ҳукми 06.01.2018

    Ҳаммамиз биламизки, ҳозирги ёшлар жуда ҳам шўх. Йигитлар қизларга гап отишади. Динимизда бу ишга қандай қаралади?

    1112